İKLİMİN VE TARİHİN KIZI

“AKDENİZLİ ŞARAP”

                                                                                                                                      BÜLENT AKGEZER

Üzüm ve şarap, Akdeniz'in çevrelediği toprakların bu inanılmaz ürünü, binlerce yıldır insanların dünyasını etkiliyor.

Bilinen belgeler MÖ. 3500 tarihlerinde Asurluların asma bitkisini tanıdıklarını gösteriyor. Belki de insanlar çok daha eskiden beri üzümü ve onun doğal ürünü olan şarabı tanıyorlardı. Tarih öncesi insan topluluklarının kalıntıları arasında bulunan yığın halindeki üzüm çekirdeklerinin, şarap yapmak üzere sıkılan üzümlerin artıkları olduğu tahmin ediliyor. Bu çekirdek yığını üzerinde uygulanan radyo-karbon yöntemi ile yaşının 10.000 yıl olduğu belirlenmiştir.

 Asma-Şarap kültürünün vatanı Anadolu'dur. Buradan adalar aracılığı ile bütün Akdeniz'i çevreleyen ülkelere yayılmıştır. Hititçe deki "viyana" sözcüğü "üzüm" ve "Şarap" anlamına geliyordu. Günümüz batı dillerinde de "Wien" , "vin" , "wine" gibi "şarap" anlamına gelen sözcüklerin kaynağı Hitit'çedir.

 Alacahöyük kral mezarlarında ölü hediyesi olarak bırakılan eşyalar arasında kadeh ve testileri buluyoruz.

"Şarap satan kadınların, saptanmış olan fiyattan fazlasına şarap satmaları yasaktır." diye emir veriyordu Babil'in ünlü kralı Hammurabi.

"Tut-ench-Amon'un batı nehrindeki çiftliğinde şaraphane müdürü E:.AA" diye mühürlüyordu bir görevli firavuna ait şarap testisinin ağzını.

 "Nuh çiftçi idi, toprağı işlerdi, bir bağ kurdu ve şarap yaptı" diyor kutsal Tevrat. Nuh'un tufanından sonra yaptığı işleri anlatırken ;

"Gelir yersiniz kızarmış etleri bayıla bayıla, kanasıya dikersiniz bal gibi şarap dolu tasları"  diye azarlıyordu. Troya önlerinde iyi savaşmayan ama şarap içme keyfini ihmal etmeyen erleri Odysseus.

 Tarihin derinliklerinden günümüze yaşam biçimini ve ekonomiyi böylesine derinden etkileyen şarap nedir?

"Yalnız taze üzüm veya şırasının fermantasyonu ile elde edilen alkollü içkidir."  Tarifi böyle ama içerdiği vitaminler,asitler,azotlu bileşikler, enzimler ve çok sayıdaki elementler ile bir besin maddesi de sayılabilir.

 19. Yüzyılda bir çok ülkede şarap temel gıda maddesi olarak kabul edilmiştir. Günümüzde ise şarap yalnızca bir keyif maddesi değildir. İncelikli seçimleri ifade eden bir yaşama aracılık etmektedir.

 Kökleri Anadolu'dan çıkan ve Akdeniz'in birleştirdiği ülkelere yayılan üzüm ve şarap, Bozcaada (Tenedos)'un her zaman en önemli ürünü olmuştur.

 Evliya Çelebi diyor ki:

 "Triyanda filie (gül çiçeği) nam Rum'un misket şarabı erenler arasında meşhurdur. Çünkü bağlarında olan misket üzümünün bir eşi meğer Akdeniz boğazındaki Bozcaada'da buluna."

Şarap içinde en fazla koku ve lezzet barındıran bir içkidir. Günümüzün en gelişmiş kimyasal analizleri bile şarabın insan dilinde ve damağında -tabii ki beyninde- yarattığı duygular karşısında yetersiz kalmaktadır.

Şarap nasıl içilmelidir? Tabii ki cam bardaklarla.

Beyaz şaraplar hacmi az, ayak uzunluğu fazla kadehlerde içilmelidir ki, içim sırasında fazla ısınmasın. Kırmızı şaraplar ise,ağız tarafı geniş, ayak kısmı kısa kadehlerde içilmelidir ki, elden geçen ısı ile kokular daha iyi algılanabilsin.

Şarabın tadı, kokusu ve lezzetinin tarifi uzmanlara kalsın. Bizler hissettiğimiz keyifleri yaşayalım...

Tat ve lezzet duygularınızın hiç  kaybolmaması dileğiyle...

            TALAY ŞARAPÇILIK A.Ş